fliermarianne@gmail.comZelf augurken maken is makkelijker dan je misschien denkt. En het fijne is: je kunt kiezen uit twee heel verschillende methodes. Je kunt augurken inleggen in azijn of fermenteren in zoutwater. Allebei leveren ze een lekkere, zure augurk op, maar de smaak, structuur en bereidingswijze zijn totaal anders.
In dit artikel leg ik je uit wat het verschil is tussen ingelegde augurken en gefermenteerde augurken, welke komkommers je het beste kunt gebruiken en geef ik je twee recepten voor zelf augurken maken.
Wat is het verschil tussen ingelegde augurken en gefermenteerde augurken?
Als mensen zoeken op zelf augurken maken, bedoelen ze vaak niet altijd hetzelfde. Er zijn namelijk twee populaire manieren:
1. Ingelegde augurken
Dit zijn augurken die je in een mengsel van azijn, water, zout en vaak suiker bewaart. De zure smaak komt dus van de azijn. Dit is de snelste manier om zelf augurken te maken.
Kenmerken van ingelegde augurken:
- snel klaar
- friszure smaak
- vaak iets zoeter
- meestal langer stabiel door de azijn
2. Gefermenteerde augurken
Bij gefermenteerde augurken gebruik je geen azijn, maar een pekel van water en zout. Door fermentatie ontwikkelen melkzuurbacteriën vanzelf die kenmerkende zure smaak. Dat geeft een diepere, meer hartige en complexere smaak.
Kenmerken van gefermenteerde augurken:
- geen azijn nodig
- de smaak ontwikkelt zich vanzelf
- frisser, voller en vaak iets complexer van smaak
- leeft nog tijdens het fermentatieproces
Kort gezegd: bij ingelegde augurken voeg je zuur toe, bij gefermenteerde augurken laat je het zuur ontstaan.
Welke komkommers gebruik je voor zelf augurken maken?
Voor zelf augurken maken gebruik je het liefst kleine, stevige augurken of inmaakkomkommers. Die blijven het mooist knapperig en nemen de smaak goed op.
Dit werkt het beste:
- augurken uit de tuin
- inmaakkomkommers
- kleine stevige komkommers met dunne schil
Minder geschikt:
- grote, waterige komkommers uit de supermarkt
- heel rijpe komkommers met veel zaad
- zachte of beschadigde komkommers
Heb je alleen gewone komkommers in huis? Dan kun je daar ook augurken van maken, maar de kans is groter dat ze wat zachter worden. Kies dan het liefst een kleine, stevige komkommer en snijd eventueel het zachte zaadgedeelte eruit.
Waar let je op als je knapperige augurken wilt?
Als je zelf augurken maakt, wil je natuurlijk het liefst dat ze lekker knapperig blijven. Dit helpt:
- gebruik superverse komkommers of augurken
- snijd een klein stukje van het bloesemuiteinde af
- gebruik schone potten
- gebruik bij fermenteren liever ongejodeerd zout zoals Keltisch zeezout
- gebruik bij fermenteren bij voorkeur water zonder veel chloor of gefilterd water
- zorg dat de augurken volledig onder het vocht staan
Meer leren over fermenteren?
Wil je niet alleen zelf augurken maken, maar echt alles ontdekken over fermenteren? Bekijk dan deze online videocursus over fermenteren eens. In meer dan 30 video’s leer je stap voor stap hoe fermentatie werkt, welke materialen je kunt gebruiken, welke technieken er zijn en hoe je zelf aan de slag gaat met verschillende recepten. Ook wordt er aandacht besteed aan de gezondheidsvoordelen van gefermenteerde voeding.
Recept 1: ingelegde augurken maken met azijn
Wil je snel resultaat? Dan is dit recept ideaal. Deze versie is perfect als je houdt van die klassieke friszure smaak.
Ingrediënten
- 500 gram kleine augurken of stevige komkommer
- 250 ml natuurazijn
- 250 ml (gefilterd) water
- 1 eetlepel keltisch zeezout
- 2 eetlepels suiker
- 2 tenen knoflook
- 1 theelepel mosterdzaad
- 1 theelepel peperkorrels
- 2 takjes dille
- eventueel: 1 laurierblad of wat ui in ringen
Zo maak je ze
- Was de augurken goed en snijd eventueel een klein stukje van beide uiteinden af.
- Snijd ze in plakjes, speren of laat ze heel als ze klein genoeg zijn.
- Doe de augurken samen met de knoflook, dille en kruiden in een schone pot.
- Breng in een pannetje de azijn, het water, zout en de suiker aan de kook.
- Roer tot zout en suiker opgelost zijn.
- Giet het hete mengsel over de augurken heen, zodat alles onderstaat.
- Draai de pot dicht en laat afkoelen.
- Zet de pot daarna in de koelkast.
Wanneer zijn ze klaar?
Na 24 uur kun je ze al proeven, maar na 2 tot 3 dagen zijn ze meestal lekkerder. Na een week is de smaak vaak nog beter ingetrokken.
Recept 2: gefermenteerde augurken maken
Wil je liever een natuurlijk gefermenteerde variant zonder azijn? Dan is dit recept voor jou. Dit is een mooie manier van zelf augurken maken als je van fermenteren houdt.
Ingrediënten
- 500 gram kleine augurken of stevige inmaakkomkommers
- 500 ml (gefilterd) water
- 10 gram keltisch zeezout
(dit is ongeveer 2 procent zout) - 2 tenen knoflook
- 2 takjes dille
- 1 theelepel mosterdzaad
- 1 theelepel peperkorrels
- eventueel: een druivenblad, eikenblad of stukje mierikswortelblad voor extra stevigheid
Zo maak je ze
- Los het zout op in het water.
- Was de augurken goed en snijd eventueel een klein stukje van het bloesemuiteinde af.
- Doe de augurken met de knoflook, dille en kruiden in een schone weckpot of fermentatiepot.
- Giet de pekel eroverheen.
- Zorg dat alles goed onder het vocht staat. Gebruik eventueel een fermentatiegewichtje.
- Sluit de pot af. Gebruik bij voorkeur een pot die gas kan laten ontsnappen, of open de pot dagelijks even voorzichtig als je een gewone pot gebruikt.
- Laat de pot op kamertemperatuur staan, uit direct zonlicht.
Hoe lang fermenteren?
Na 3 tot 5 dagen begint de smaak al te veranderen. Na ongeveer 1 tot 2 weken heb je een frisse, lichtzure augurk. Wil je een zuurdere, vollere smaak, laat ze dan 2 tot 4 weken fermenteren.
Proef tussendoor wat jij lekker vindt.
Wat smaakt lekkerder: ingelegd of gefermenteerd?
Dat ligt echt aan je smaak.
Kies voor ingelegde augurken als je:
- snel resultaat wilt
- houdt van een klassieke zoetzure smaak
- net begint met zelf augurken maken
Kies voor gefermenteerde augurken als je:
- van pure fermentatie houdt
- geen azijn wilt gebruiken
- een diepere, complexere smaak lekker vindt
Zelf augurken maken met oogst uit de tuin
Heb je veel augurken of kleine komkommers uit eigen tuin? Dan is zelf augurken maken echt ideaal. Vooral als je ineens een flinke oogst hebt, is dit een makkelijke manier om ze te bewaren.
Een handige tip: sorteer ze op grootte. Kleine exemplaren kun je heel inmaken, grotere kun je beter in plakken of speren snijden.
Veelgemaakte fouten bij zelf augurken maken
Te zachte augurken
Dat komt vaak door:
- te oude komkommers
- te weinig zout bij fermentatie
- komkommers die niet volledig onderstaan
- te warme fermentatie
Witte waas in de pot
Bij fermentatie is een lichte troebelheid heel normaal. Dat hoort erbij. Zolang het friszuur ruikt en er geen gekleurde schimmel op zit, gaat het meestal goed.
Geen zure smaak
Dan hebben ze vaak gewoon meer tijd nodig. Zeker bij gefermenteerde augurken kan de smaak pas na een week of langer echt goed op gang komen.
Hoe bewaar je zelfgemaakte augurken?
Ingelegde augurken bewaar je meestal in de koelkast nadat de pot is afgekoeld en geopend.
Gefermenteerde augurken laat je eerst op kamertemperatuur fermenteren. Pas als ze zuur genoeg zijn, zet je ze koeler of in de koelkast om het proces te vertragen.
Veelgestelde vragen over zelf augurken maken
Kan je van een komkommer een augurk maken?
Ja, dat kan. Officieel worden augurken vaak gemaakt van speciale kleine augurkkomkommers, maar je kunt ook een gewone komkommer gebruiken. Kies dan wel een stevige, niet te grote komkommer, anders worden ze sneller zacht.
Wat te doen met augurken uit de tuin?
Augurken uit de tuin zijn perfect om zelf in te leggen of te fermenteren. Zeker als je er veel tegelijk oogst, is dit een handige manier om ze langer te bewaren. Kleine exemplaren zijn ideaal om heel te verwerken.
Wat is de 3-2-1-regel voor augurken?
De 3-2-1-regel is een simpele verhouding voor een inmaakvocht met azijn en suiker. Meestal bedoelt men: 3 delen azijn, 2 delen water en 1 deel suiker. Er bestaan wel variaties, dus gebruik het vooral als basis en pas het aan naar smaak.
Hoe lang moet je een komkommer laten weken voordat hij augurken worden?
Dat hoeft niet per se, maar sommige mensen weken komkommers of augurken eerst 2 tot 4 uur in ijskoud water. Dat kan helpen om ze knapperiger te houden. Het is dus geen must, maar wel een handige extra stap.
Hoe lang moet je augurken fermenteren?
Voor lichtzure gefermenteerde augurken is 5 tot 10 dagen vaak al genoeg. Voor een diepere, zuurdere smaak kun je eerder denken aan 2 tot 4 weken. Dat hangt ook af van de temperatuur en van je eigen smaak.
Hoe lang duurt het om een volle zure augurk te maken?
Een echt goed doorgerijpte, volle zure augurk heeft meestal wat langer nodig. Reken op ongeveer 3 tot 6 weken als je die diepe zure smaak wilt bereiken.
Waarom mogen augurken niet in de koelkast?
Tijdens het fermenteren zet je augurken liever niet in de koelkast, omdat kou het fermentatieproces sterk vertraagt of bijna stillegt. Na de fermentatie mogen ze juist prima in de koelkast, zodat de smaak stabiel blijft en ze langer goed blijven.
Is het eten van gefermenteerde augurken gezond?
Gefermenteerde augurken passen prima in een gevarieerd eetpatroon. Ze worden op natuurlijke wijze zuur en veel mensen waarderen juist dat traditionele fermentatieproces. Let wel op: ze bevatten meestal behoorlijk wat zout.
Hoe lang zijn zelfgemaakte augurken houdbaar?
Dat hangt af van de methode. Ingelegde augurken blijven in de koelkast vaak enkele weken tot een paar maanden goed, zolang ze schoon zijn verwerkt en onder het vocht staan. Gefermenteerde augurken blijven gekoeld vaak ook meerdere weken tot maanden goed. Kijk altijd, ruik altijd en gebruik je gezonde verstand.
Tot slot
Zelf augurken maken kan dus op twee manieren: snel en klassiek met azijn, of op de traditionele manier via fermentatie. Allebei zijn lekker, allebei zijn simpel en allebei zijn een fijne manier om een oogst uit je tuin te verwerken.
Wil je snel resultaat? Kies dan voor ingelegde augurken.
Wil je meer diepte in smaak en hou je van fermenteren? Dan zijn gefermenteerde augurken echt het proberen waard.
