fliermarianne@gmail.comLevertraan. Alleen het woord klinkt al een beetje ouderwets, toch?
Misschien denk je meteen aan vroeger. Aan oma’s, moeders met een lepeltje, kinderen die hun neus dichtknepen en dat ene vaste ritueel in de ochtend. Levertraan was voor eerdere generaties helemaal niet zo gek. Zeker in de tijd van onze ouders en grootouders was het vrij normaal om kinderen levertraan te geven.
En ergens vind ik dat interessant.
Want hoewel we tegenwoordig voor alles een modern supplement, poeder of pilletje hebben, denk ik soms ook: hoeveel zijn we eigenlijk verleerd? We zijn veel verder dan vroeger, natuurlijk. Maar tegelijk zijn we ook een beetje losgeraakt van oude gewoontes rondom voeding, buiten zijn, seizoenen, fermenteren en simpele dagelijkse routines.
Dat is precies waarom ik ooit geïnteresseerd raakte in gefermenteerde voeding, zuurdesem, kefir, kombucha en traditionele voeding. En via die route kwam ik ook uit bij Weston A. Price, levertraan en boterolie (ook wel butter oil genoemd, is geconcentreerd botervet. In de producten van Green Pasture wordt boterolie vaak gecombineerd met gefermenteerde levertraan).
Wij gebruiken zelf al jaren gefermenteerde levertraan met boterolie. Niet als wondermiddel, maar als onderdeel van onze basis. Net zoals ik ook kijk naar voeding, buitenlucht, slaap, ritme en gefermenteerde producten.
In dit artikel vertel ik wat gefermenteerde levertraan is, wat butter oil is, waarom ze vaak samen worden gebruikt en welke varianten er zijn.
Let op: dit artikel bevat affiliate links. Als jij via mijn link iets koopt, ontvang ik mogelijk een kleine commissie. Jij betaalt daar niets extra’s voor.
Waarom ik ooit met levertraan begon
Mijn interesse begon niet met “ik zoek nog een supplement”.
Het begon meer met de vraag: hoe leefden mensen vroeger eigenlijk? Wat aten ze? Welke gewoontes waren normaal voordat alles ultrabewerkt, snel en makkelijk werd?
Via Weston A. Price kwam ik meer in aanraking met traditionele voeding. Hij onderzocht onder andere voedingspatronen van volkeren die nog dicht bij hun oorspronkelijke eetpatroon leefden. Of je zijn werk nu volledig volgt of vooral als inspiratie ziet, ik vond het interessant om te lezen hoe belangrijk voedzame basisvoeding, dierlijke vetten, orgaanproducten en gefermenteerde producten vroeger waren.
Gefermenteerde levertraan past in dat rijtje.
Voor mij is het geen magisch product waardoor je verder nergens meer naar hoeft te kijken. Zo werkt het niet. Maar ik vind het wel passen bij een bewuste basis, zeker omdat ik de gezondheid van mezelf en mijn kinderen serieus neem.
En eerlijk: als kind van een babyboomer herken ik het ook. Levertraan was vroeger helemaal niet zo vreemd. Misschien zijn wij vooral vergeten dat sommige oude gewoontes best logisch waren.
Wat is levertraan eigenlijk?
Levertraan is olie uit de lever van kabeljauw of andere kabeljauwachtige vissen. Het is dus iets anders dan gewone visolie.
Gewone visolie wordt meestal gewonnen uit het lichaam van vette vis. Levertraan komt uit de lever van de vis. Daardoor bevat levertraan van nature niet alleen omega 3-vetzuren zoals EPA en DHA, maar ook vitamine A en vitamine D. De precieze hoeveelheden kunnen per product verschillen.
En dat is meteen ook waarom je er niet gedachteloos heel veel van moet nemen.
Meer is niet automatisch beter. Zeker bij supplementen met vitamine A en D wil je gewoon netjes binnen de aanbevolen dosering blijven en goed kijken wat je verder nog gebruikt.
Waarom gefermenteerde levertraan?
Op Fermenteer & Meer schrijf ik natuurlijk veel over fermenteren. Meestal denk je dan aan zuurdesem, kefir, kombucha, zuurkool of ingelegde groenten. Maar er bestaan ook gefermenteerde supplementen.
Bij gefermenteerde levertraan wordt de olie op een traditionele manier uit de vislever gewonnen. Ergomax beschrijft dat Green Pasture een fermentatiemethode gebruikt waarbij de levers worden gemengd met zout en bouillon, waarna het geheel een paar maanden fermenteert.
Ik vind dat zelf interessant omdat het past bij de bredere gedachte achter fermenteren: minder hard bewerken, meer werken met tijd, natuurlijke processen en traditionele methodes.
Dat betekent niet automatisch dat iedereen gefermenteerde levertraan nodig heeft. Maar als je, net als ik, geïnteresseerd bent in traditionele voeding en gefermenteerde producten, dan is het wel een bijzonder product om je eens in te verdiepen.
Is gefermenteerde levertraan gezond?
Veel mensen zoeken op “levertraan gezond”, en ik snap die vraag. Maar ik vind het belangrijk om hier voorzichtig mee te zijn.
Levertraan is een bron van bepaalde voedingsstoffen, waaronder EPA, DHA, vitamine A en vitamine D. Dat maakt het interessant als onderdeel van een voedzaam eetpatroon. Maar het is geen vrijbrief om de rest van je voeding te negeren.
Ik zie het zelf als één onderdeel van de basis.
Dus niet:
“Neem levertraan en alles is opgelost.”
Maar eerder:
“Eet zo voedzaam mogelijk, ga naar buiten, slaap genoeg, fermenteer als dat bij je past en kijk welke extra’s logisch zijn voor jouw gezin.”
Zeker bij kinderen, zwangerschap, borstvoeding, medicatie of gezondheidsklachten is het slim om zelf goed te lezen en eventueel advies te vragen aan een deskundige.
Wat is boterolie?
Butter oil, of boterolie, is geconcentreerd botervet. In de producten van Green Pasture wordt boterolie vaak gecombineerd met gefermenteerde levertraan.
Boterolie past ook in de hoek van traditionele voeding. Het wordt gemaakt uit boter en bevat vetoplosbare bestanddelen uit melkvet. Daarom zie je het vaak terug in kringen rond Weston A. Price en traditionele voeding.
Op zichzelf klinkt “boterolie” misschien een beetje gek. Maar eigenlijk is het niet zo vreemd: boter bestaat voor een groot deel uit vet, en boterolie is een geconcentreerde vorm daarvan.
Waarom worden levertraan en boterolie vaak samen gebruikt?
Levertraan en boterolie worden vaak samen gebruikt omdat ze allebei passen binnen de visie op traditionele, voedzame vetten.
De combinatie met boterolie is niet zomaar bedacht. Levertraan bevat van nature vetoplosbare vitamines zoals A en D. Boterolie bevat vet en wordt vaak genoemd als bron van vitamine K2. Juist die combinatie van vetoplosbare voedingsstoffen maakte het voor Weston A. Price interessant. Ik zie het zelf vooral als een traditionele combinatie: levertraan en boterolie vullen elkaar aan, zonder dat ik het als wondermiddel wil neerzetten.
Zelf vind ik vooral prettig dat je met de combinatieproducten niet twee losse potten hoeft te hebben. Eén potje, één lepeltje of capsule, klaar.
Want eerlijk: met kinderen is de kans dat je iets blijft doen veel groter als het simpel is.
Hoe wij het thuis gebruiken
Wij gebruiken zelf de chocolade gel variant van Green Pasture met gefermenteerde levertraan en boterolie.
De kinderen krijgen meestal een halve theelepel en ik neem zelf ongeveer een theelepel. Gewoon op een lepeltje bij het ontbijt.
Op de verpakking of bij supplementenadvies wordt vaak gezegd dat je dit soort vetoplosbare supplementen het beste bij een voedzame maaltijd kunt nemen. Dat is ook logisch, omdat het om vetten en vetoplosbare vitamines gaat.
Maar mijn ervaring is ook: het belangrijkste is dat je het onthoudt.
Bij ons werkt het ontbijt daarom het beste. Dat is een vast moment en daardoor wordt het routine.
Wij gebruiken het het hele jaar door, dus ook in de zomer. Wel even belangrijk: dat betekent natuurlijk niet dat je dan geen verstandige zongewoontes meer nodig hebt. Ik zie levertraan niet als vervanging van schaduw, kleding of verstandig omgaan met felle zon. Het is voor ons gewoon onderdeel van de bredere basis.
Vinden kinderen levertraan lekker?
Nou, laten we eerlijk zijn: het blijft levertraan.
Mijn kinderen staan er niet om te springen alsof ik een bak ijs op tafel zet. Maar ze nemen het prima in.
Het was even wennen. Wij begonnen met een heel klein beetje. Neus dicht, snel doorslikken en daarna gewoon verder met het ontbijt.
Dat werkt hier beter dan er een heel drama van maken. Ik zeg ook niet: “Dit is superlekker!” Want dat is het gewoon niet echt. Maar het hoort erbij, net zoals tandenpoetsen of je jas aantrekken als het koud is.
De chocoladevariant maakt het wel toegankelijker dan naturel. Daarom gebruiken wij die zelf ook. Ik ken ook iemand die de naturel variant neemt en daar zelf cacaopoeder en rauwe honing doorheen mengt, dat is ook een optie om het smakelijker te maken.
Welke soorten gefermenteerde levertraan zijn er?
Bij Ergomax vind je verschillende Green Pasture producten met gefermenteerde levertraan. Op de pagina met gefermenteerde supplementen staan onder andere capsules, vloeibare levertraan en gelvarianten met boterolie.
Hieronder zet ik de opties op een rij.
| Variant | Handig voor | Minder handig als |
| Gefermenteerde levertraan capsules | Je geen smaak wilt proeven en het makkelijk mee wilt nemen | Je liever geen capsules slikt of het aan jonge kinderen wilt geven |
| Vloeibare gefermenteerde levertraan naturel | Je de pure variant wilt en makkelijk zelf wilt doseren | Je gevoelig bent voor smaak |
| Vloeibare gefermenteerde levertraan met smaak | Je vloeibaar wilt gebruiken, maar naturel te heftig vindt | Je liever geen toegevoegde smaak hebt |
| Gefermenteerde levertraan en boterolie gel naturel | Je levertraan en boterolie samen wilt gebruiken zonder smaaktoevoeging | Je de smaak lastig vindt |
| Gefermenteerde levertraan en boterolie gel chocola | Je een toegankelijkere variant zoekt, vooral voor kinderen | Je liever geen smaakvariant gebruikt |
| Gefermenteerde levertraan en boterolie capsules | Je de combinatie wilt zonder smaak | Je een hogere dosering of flexibele dosering wilt |
Wanneer kies je voor capsules, vloeibaar of gel?
Capsules
Capsules zijn handig als je de smaak van levertraan echt niet wilt proeven. Ook voor vakantie of onderweg zijn ze praktisch. Je gooit het potje in je tas en klaar.
Voor jonge kinderen vind ik capsules minder handig, omdat niet ieder kind makkelijk capsules slikt.
Vloeibare levertraan
De vloeibare variant is handig als je flexibel wilt doseren. Je kunt makkelijk met kleine hoeveelheden beginnen.
Het nadeel is de smaak. Ik zou dan zeker kiezen voor de variant met sinaasappelsmaak.
Gel met boterolie
De gel vind ik zelf het meest praktisch voor thuis. Je hebt levertraan en boterolie samen in één product en je doseert makkelijk met een lepeltje.
Wij gebruiken zelf de chocolade gel variant, omdat die hier het meest haalbaar is met kinderen.
Is het een chocoladetoetje? Nee. Maar het is wel toegankelijker dan naturel.
Waar kun je op letten bij het kopen?
Als je gefermenteerde levertraan wilt kopen, zou ik op een paar dingen letten:
- Kies je voor gewone levertraan of gefermenteerde levertraan?
- Wil je alleen levertraan of een combinatie met boterolie?
- Wil je capsules, vloeibare olie of gel?
- Voor wie is het bedoeld: jezelf, kinderen of het hele gezin?
- Kun je de smaak verdragen?
- Past de dosering bij wat jij zoekt?
- Gebruik je al andere supplementen met vitamine A of D?
Dat laatste vind ik belangrijk. Omdat levertraan van nature vitamine A en D kan bevatten, moet je niet zomaar alles opstapelen. Ook hier geldt: meer is niet automatisch beter.
Waar kun je gefermenteerde levertraan kopen?
Ik verwijs zelf naar de Green Pasture producten bij Ergomax. Daar vind je verschillende varianten, waaronder gefermenteerde levertraan capsules, vloeibare gefermenteerde levertraan en gefermenteerde levertraan met boterolie in gelvorm. Op dit moment staan er op de gefermenteerde supplementenpagina meerdere Green Pasture producten, waaronder de chocolade gel variant die wij zelf gebruiken.
Bekijk hier de Green Pasture gefermenteerde levertraan producten bij Ergomax
Zelf gebruiken wij dus de chocolade gel metboterolie. Dat is voor ons thuis de meest praktische variant.
Mijn conclusie
Gefermenteerde levertraan en boterolie passen voor mij in hetzelfde rijtje als kefir, zuurdesem, kombucha en andere traditionele voeding.
Niet omdat alles van vroeger automatisch beter is. En ook niet omdat ik denk dat één product het verschil maakt.
Maar wel omdat ik geloof dat we veel kunnen leren van oude voedingsgewoontes. Van echte voeding. Van fermenteren. Van vetoplosbare voedingsstoffen. Van simpele routines die je gewoon dagelijks doet.
Voor ons is gefermenteerde levertraan met boterolie zo’n routine geworden.
Een halve theelepel voor de kinderen, een theelepel voor mij, gewoon bij het ontbijt. Niet ingewikkelder maken dan nodig is.
En als je ermee wilt beginnen, zou ik vooral kijken welke vorm bij jou past. Capsules als je geen smaak wilt. Vloeibaar als je flexibel wilt doseren. Gel met boterolie als je de combinatie wilt en het makkelijk in je ochtendroutine wilt opnemen.
Bekijk hier de Green Pasture gefermenteerde levertraan producten bij Ergomax
