fliermarianne@gmail.comJe neemt een slok kombucha en trekt meteen een vies gezicht. Te zuur, te plat, of er drijft iets vreemds in je pot. Herkenbaar?
Kombucha maken is niet moeilijk, maar er zijn een paar valkuilen waar bijna iedereen een keer in stapt. In dit artikel ga ik de meestvoorkomende problemen langs, zodat jij precies weet wat er misgaat en hoe je het oplost.
Heb je nog geen basisrecept? Lees dan eerst ons artikel over hoe je kombucha maakt voordat je verdergaat.
Kombucha te zuur: wat is er aan de hand?
Dit is veruit het meestgehoorde probleem. Je kombucha smaakt meer naar azijn dan naar een frisse drank.
Wat is er aan de hand?
De fermentatie is simpelweg te lang doorgegaan. Hoe langer de kombucha fermenteert, hoe meer suiker er wordt omgezet in azijnzuur. Dat geeft die scherpe, azijnachtige smaak.
Oplossing: Proef je kombucha vanaf dag 5 of 6 elke dag. Zodra de smaak goed is (lichtjes zuur, nog wat zoetig), bottelen maar. In de zomer kan dat al na 5 dagen zijn, in de winter soms pas na 12 dagen.
Te zure kombucha hoef je niet weg te gooien. Je kunt het gebruiken als startervloeistof voor je volgende batch, of als azijnvervanger in salades.
Mijn kombucha smaakt naar zoete thee (helemaal niet zuur)
Het tegenovergestelde probleem: de fermentatie lijkt niet op gang te zijn gekomen.
Mogelijke oorzaken:
- Te weinig startervloeistof. Zonder genoeg zure vloeistof is de omgeving niet zuur genoeg voor de juiste bacteriën.
- De thee was nog te heet toen je de SCOBY toevoegde. Voeg de SCOBY pas toe als de thee is afgekoeld tot onder de 30 graden.
- De SCOBY is inactief of oud. Als je een SCOBY lang hebt bewaard, kan hij zijn activiteit verloren hebben.
Oplossing: Gebruik altijd minstens 100 ml kombucha uit een vorige batch als startervloeistof en zorg dat je thee op kamertemperatuur is voordat je begint.
Mijn SCOBY groeit niet of nauwelijks
Je zet alles klaar, wacht een week en de SCOBY is nauwelijks gegroeid.
Mogelijke oorzaken:
- De ruimte is te koud. Een SCOBY werkt het beste bij 20 tot 24 graden.
- De startervloeistof was te weinig of te oud.
- Je pot stond op een plek met veel trilling, zoals op de koelkast of naast een wasmachine. Trillingen verstoren de groei van de SCOBY.
Oplossing: Zet de pot op een rustige, warme plek en controleer of je genoeg startervloeistof hebt gebruikt. Bij koeler weer kan het gewoon langer duren.
Er drijft iets vreemds in mijn kombucha
Bruine draden, vlokjes of een wit vliesje bovenop. Veel mensen schrikken hier van, maar dit is bijna altijd volkomen normaal.
- Bruine draden of vlokjes: Dit zijn gistdraden. Ze zijn onschadelijk en een teken dat de fermentatie werkt.
- Wit vliesje bovenop: Dit is het begin van een nieuwe SCOBY. Goed nieuws.
- Pluizig schimmel in groen, zwart of roze: Dit is het enige moment dat je de batch weg moet gooien. Giet alles weg, was de pot grondig en begin opnieuw.
Mijn SCOBY ziet er bruin en lelijk uit
Een frisse witte SCOBY is mooi, maar bruine vlekken of een donkere onderkant zijn geen reden voor paniek. Dit komt door de thee en de gist en is volkomen normaal. Gooi een SCOBY alleen weg als je zichtbare pluizige schimmel ziet.
Mijn kombucha is niet bruisend
Je hebt gebotteld, maar de kombucha is zo plat als water.
Mogelijke oorzaken:
- De flessen sluiten niet goed af. Gebruik flessen met beugelsluiting of goed sluitende schroefdeksels.
- Je hebt de tweede fermentatie overgeslagen. Na het bottelen moet de kombucha nog 1 tot 3 dagen op kamertemperatuur staan (met deksels dicht) voordat je hem in de koelkast zet. In die periode ontstaat het koolzuur.
- De eerste fermentatie duurde te lang, waardoor er bijna geen suiker meer over is voor bruisvorming.
Oplossing: Voeg bij het bottelen een klein beetje suiker, vruchtensap of stukjes fruit toe. Sluit de flessen goed af en wacht 1 tot 3 dagen op kamertemperatuur.
Let op: open de fles elke dag even kort om overdruk te voorkomen, zeker in warme ruimtes.
Mijn SCOBY zinkt naar de bodem
Geen probleem. Een SCOBY kan drijven, zinken of op zijn kant liggen. Hij doet zijn werk op elke plek in de pot. Er vormt zich gewoon een nieuwe SCOBY aan het oppervlak.
Kan kombucha slecht worden?
Kombucha is van nature goed beschermd tegen bederf, dankzij de zure omgeving. Toch zijn er signalen die aangeven dat je een batch beter weg kunt gooien:
- Zichtbare pluizige schimmel
- Een uitgesproken nare geur die echt niet naar zuur of azijn ruikt
- Als je ziek wordt na het drinken
Zuur, azijnachtig of een beetje funky ruiken is normaal. Pluizig is niet normaal.
Wil je het echt goed leren?
Fouten maken hoort erbij, maar je kunt jezelf ook een hoop frustratie besparen. Als je stap voor stap wilt leren fermenteren, van kombucha en waterkefir tot gemberbier en ginger bug, dan is de online cursus Fermenteren een heel fijne optie.
Wil je binnen één dag leren fermenteren als een pro, met korte duidelijke video’s en heerlijke recepten? Klik dan hier om naar de cursus Fermenteren te gaan.
Andere gefermenteerde drankjes proberen?
Kombucha is geweldig, maar er zijn meer heerlijke gefermenteerde drankjes om zelf te maken. Ontdek ook:
- Waterkefir maken: Fris, licht bruisend en heel snel klaar.
- Gemberbier maken: Pittig en vol van smaak, perfect voor de zomer.
- Ginger bug maken: De basis voor allerlei zelfgemaakte frisdranken.
- Jun maken: De “champagne onder de kombucha”, gemaakt met groene thee en honing.
Samenvatting: de belangrijkste tips
- Proef je kombucha elke dag vanaf dag 5 om te vroeg of te laat bottelen te voorkomen.
- Gebruik altijd minstens 100 ml actieve startervloeistof.
- Zorg voor een warme, rustige plek tussen 20 en 24 graden.
- Voeg de SCOBY pas toe als de thee volledig is afgekoeld.
- Pluizige schimmel is het enige echte alarmsignaal. Alles andere is normaal.
Nog steeds vragen over je kombucha? Stuur gerust een berichtje, ik help je graag verder.
En als je echt wilt investeren in je fermentatiekennis: bekijk hier de cursus Fermenteren en leer alles van groenten tot drankjes op een duidelijke, gestructureerde manier.
